BAJRANG BAAN · SANSKRIT
सम्पूर्णं बजरंग बाण प्रार्थना परिचित लिप्यां पठन्तु, तदनन्तरं एतत् लघु अर्थमार्गदर्शकं पठन्तु। पारम्परिकः हिन्दी भक्तिशब्दाः पठनखण्डे सुरक्षिताः सन्ति। तस्य लिपिपरिवर्तनं लिप्यन्तरम् एव, न तु प्रार्थनायाः अन्यभाषायां अनुवादः ।
Bajrang Baan — Sanskrit reading
Opening doha
निश्चय प्रेम प्रतीत ते, विनय करें सनमान ।
तेहि के कारज सकल शुभ, सिद्ध करैं हनुमान ॥
Main prayer
- जय हनुमन्त सन्त हितकारी । सुन लीजै प्रभु अरज हमारी ॥
- जन के काज विलम्ब न कीजै । आतुर दौरि महा सुख दीजै ॥
- जैसे कूदि सिन्धु महिपारा । सुरसा बदन पैठि विस्तारा ॥
- आगे जाय लंकिनी रोका । मारेहु लात गई सुरलोका ॥
- जाय विभीषण को सुख दीन्हा । सीता निरखि परम पद लीन्हा ॥
- बाग उजारि सिन्धु महँ बोरा । अति आतुर जमकातर तोरा ॥
- अक्षय कुमार मारि संहारा । लूम लपेटि लंक को जारा ॥
- लाह समान लंक जरि गई । जय जय धुनि सुरपुर में भई ॥
- अब विलम्ब केहि कारण स्वामी । कृपा करहु उर अन्तर्यामी ॥
- जय जय लक्ष्मण प्राण के दाता । आतुर होइ दुख करहु निपाता ॥
- जय गिरिधर जय जय सुखसागर । सुर समूह समरथ भटनागर ॥
- जय हनु हनु हनुमन्त हठीले । बैरिहिं मारु बज्र की कीले ॥
- गदा बज्र लै बैरिहिं मारो । महाराज प्रभु दास उबारो ॥
- ॐकार हुंकार महाप्रभु धावो । बज्र गदा हनु विलम्ब न लावो ॥
- ॐ ह्रीं ह्रीं ह्रीं हनुमन्त कपीसा । ॐ हुं हुं हुं हनु अरि उर शीसा ॥
- सत्य होहु हरि शपथ पाय के । रामदूत धरु मारु जाय के ॥
- जय जय जय हनुमन्त अगाधा । दुःख पावत जन केहि अपराधा ॥
- पूजा जप तप नेम अचारा । नहिं जानत हौं दास तुम्हारा ॥
- वन उपवन मग गिरि गृह माहीं । तुम्हरे बल हम डरपत नाहीं ॥
- पाँय परों कर जोरि मनावौं । यहि अवसर अब केहि गोहरावौं ॥
- जय अंजनि कुमार बलवन्ता । शंकर सुवन वीर हनुमन्ता ॥
- बदन कराल काल कुल घालक । राम सहाय सदा प्रतिपालक ॥
- भूत प्रेत पिशाच निशाचर । अग्नि बेताल काल मारी मर ॥
- इन्हें मारु तोहिं शपथ राम की । राखु नाथ मरजाद नाम की ॥
- जनकसुता हरि दास कहावौ । ताकी शपथ विलम्ब न लावो ॥
- जय जय जय धुनि होत अकाशा । सुमिरत होत दुसह दुःख नाशा ॥
- चरण शरण कर जोरि मनावौ । यहि अवसर अब केहि गोहरावौं ॥
- उठु उठु उठु चलु राम दुहाई । पाँय परों कर जोरि मनाई ॥
- ॐ चं चं चं चपल चलंता । ॐ हनु हनु हनु हनु हनुमन्ता ॥
- ॐ हं हं हांक देत कपि चंचल । ॐ सं सं सहमि पराने खल दल ॥
- अपने जन को तुरत उबारो । सुमिरत होय आनन्द हमारो ॥
- यह बजरंग बाण जेहि मारै । ताहि कहो फिर कौन उबारै ॥
- पाठ करै बजरंग बाण की । हनुमत रक्षा करैं प्राण की ॥
- यह बजरंग बाण जो जापै । ताते भूत प्रेत सब कांपै ॥
- धूप देय अरु जपै हमेशा । ताके तन नहिं रहै कलेशा ॥
Closing doha
प्रेम प्रतीतहि कपि भजै, सदा धरैं उर ध्यान ।
तेहि के कारज सकल शुभ, सिद्ध करैं हनुमान ॥
बजरंग बाण: पठन अर्थ
श्रद्धा विनयः च
उद्घाटनयुग्मं प्रेम्णा आदरपूर्णप्रार्थनेन च दृढविश्वासं संयोजयति। वक्ता हनुमन्तं विनयेन समीपं गत्वा श्रोतुम् आह । निम्नलिखितश्लोकेषु साहाय्यस्य, आरामस्य च तात्कालिकं अनुरोधं व्यक्तं भवति।
रामायणे साहसम्
प्रार्थना हनुमान् समुद्रं लङ्घयित्वा लङ्कां प्राप्य विभीषणं मिलित्वा सीतां प्राप्य स्मरणं करोति। लङ्कादाहं लक्ष्मणसेवा च स्मरति । एते प्रकरणाः बलं निष्ठया, रामसेवायाश्च सह सम्बध्दयन्ति ।
रक्षणस्य आह्वानम्
पुनः पुनः आह्वानेन हनुमान् शीघ्रम् आगत्य भक्तस्य रक्षणं कर्तुं, भयङ्करशक्तयः जितुम् च याचन्ते। बलवान् बिम्बं भक्तिकाव्यस्य एव । अन्यस्य हानिं कर्तुं निर्देशः वा लौकिकपरिणामस्य गारण्टी वा न अपितु विश्वासस्य साहसस्य च अभिव्यक्तिरूपेण पठन्तु ।
समापनप्रार्थना
अन्तिमश्लोकाः स्मरणं भक्तिं च प्रति प्रत्यागच्छन्ति। समापनद्वयं पाठकं हनुमान् प्रेम्णा श्रद्धया च हृदये स्थापयितुं प्रार्थयति। बजरङ्ग बान्, हनुमान चालीसा च भिन्नाः प्रार्थनाः सन्ति; तेषां श्लोकाः एकत्र न मिश्रिताः भवेयुः।
पठनमार्गदर्शिका
उद्घाटनयुग्मेन आरभ्य मुख्यप्रार्थनायाः माध्यमेन निरन्तरं समापनयुग्मेन समाप्तं कुर्वन्तु। मन्दं पठन्तु अपरिचितवर्तनीनां हिन्दीसंस्करणेन सह तुलनां कुर्वन्तु। मुद्रितपरम्पराः पाठाः च कदाचित् वर्तनी, छन्दक्रमः, समापनद्वयं च भिन्नाः भवन्ति । व्यक्तिगतपठनप्रतिकृत्यर्थं पाठ-आकारस्य बटन् अथवा Print / Save PDF इत्यस्य उपयोगं कुर्वन्तु ।
सम्पादकीय टिप्पणी
एषः विषयाणां यन्त्रसहायितः सारांशः, न तु सम्पूर्णः शब्दशः अनुवादः प्रमाणितभाष्यः वा । लिपिरूपान्तरणं प्रवाहपूर्णपाठकेन सुधारस्य आवश्यकता भवितुम् अर्हति । संस्करणानाम् तुलनां कर्तुं भाषालिङ्कानां उपयोगं कुर्वन्तु तथा च विश्वसनीयसन्दर्भेण सह सम्पर्कं कुर्वन्तु इति माध्यमेन विशिष्टानि सुधारणानि प्रेषयन्तु।
Bajrang Baan: common questions
Is Bajrang Baan the same as Hanuman Chalisa?
They are separate devotional prayers. This collection keeps Bajrang Baan in its own category, with links to the matching Hanuman Chalisa reading page.
Is changing the script a translation?
A script reading represents the original prayer’s sounds with another writing system. The separate meaning guide explains its main themes; it does not replace the prayer with a word-for-word translation.
Why can a recitation differ from this text?
Printed editions and oral traditions can use different spellings, verse orders and closing couplets. This reading follows a 35-stanza main-text version, framed by opening and closing dohas. Compare your preferred traditional edition if you encounter a difference.
Can I save a reading copy?
Use Print / Save PDF and choose Save as PDF in your browser. This creates a personal copy of this page. No separately recorded audio or original downloadable PDF is advertised for this collection.
Traditional prayer, commonly attributed to Tulsidas; historical authorship is not independently established here. Text reference: Hanuman Balaji Mandir: Shri Bajrang Ban. Spelling and punctuation normalized; editions vary. Automated script conversion: Aksharamukha. Meaning guide: original editorial summary translated with machine assistance. Illustration: newly created devotional artwork.